Kumar bağımlılığı ile ilgili testler, farelerin yüksek risklerden kaçınarak optimum bir getiri elde etmeye yönelik stratejiler geliştirebildiklerini ortaya koydu. Neuropsychopharmacology adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırma sonuçlarına göre, fareler, yaptıkları tercihler sonucu ödül veya ceza aldıkları kısa süreli deneylerde, hızla strateji geliştirmeyi öğreniyorlar.
Deneylere katılan fareler kısa süre sonra, ödülü yüksek tercihlerin, aynı zamanda ceza riskinin de yüksek olduğunu anlıyorlar.
30 dakika süren deney süresince fareye dört tercih veriliyor. Fare dört farklı delikten hangisine yönelmesi gerektiğine karar vermek durumunda bırakılıyor.
Burnunu bir delige soktuğu zaman, ödül olarak lezzetli şekerlemeler bulabiliyor, ya da belirli sürelerle yiyecek verilmeyerek cezalandırılıyor.
Fakat, deney öyle düzenleniyor ki, en yüksek ödül veren delik aynı zamanda en yüksek ceza riskini de taşıyor. Yani en çok şekerleme konulan deliğe yönelen fare, şeker bulamadığı defalar, en uzun süre yiyecekten mahrum bırakılma cezasına çarptırılıyor.
Fareler, kısa sürede yüksek ödül ve yüksek risk bağlantısını çözüyor ve daha az riskli deliklere yönelerek, ceza riskini de azaltıyor ve verilen süre içinde en çok yiyeceğe ulaşmayı hedefleyen bir strateji geliştiriyorlar.
Araştırmaya katılan uzmanlardan Cambridge Üniversitesi öğretim üyesi Trevor Robbins, çalışmanın "Iowa kumar testi" adı verilen bir deneye dayandığını anlatıyor.
Robbins, "Bu deney aslında beyinlerinin ön kısmında hasar meydana gelen hastaların, karar verme sürecinde öğrenme yetilerini kaybedip etmediklerini saptamak amacıyla geliştirilmiş" diyor.
Iowa kumar testinde, hastalar, dört iskambil destesinden kağıtlar seçiyor. Her bir çektikleri kart karşılığında bir para kazanıyor ya da kaybediyorlar. Testin hedefi, hastanın azami parayı kazanması.
Destelerin bazısında kazanılan para miktarı küçük, ama kayıplar da küçük oluyor. Böylece farelerin şekerleme ödüllü deneyinde olduğu gibi daha düşük riskli tercihlere yönelen hastalar, verilen süre içinde daha çok kazanmış oluyorlar.
